Daniël Termont, voorzitter vzw TRACK:

'Dit wordt hét belangrijkste cultuurevenement van 2012!'

 

Precies 1 jaar voor de start is 'TRACK', de opvolger van de spectaculaire openluchttentoonstelling 'Over the Edges' (1999-2000) van het SMAK, voorgesteld aan de pers en het publiek. Daniël Termont, voorzitter van de vzw, en Philippe Van Cauteren, directeur van het SMAK, zien het helemaal zitten.

'TRACK zal een grillig spoor van kunst trekken door 6 wijken in Gent, tussen de stations Gent Sint-Pieters en Dampoort. Niet zomaar kunstwerken neerpoten in een buurt, maar kunst maken samen mét de buurt. 30 internationale kunstenaars - onder andere 'onze' Michaël Borremans - gaan aan de slag. We mikken hoog: TRACK moet 250.000 bezoekers naar Gent halen én de betrokkenheid van Gentenaars bij kunst en cultuur verhogen. Het wordt fantastisch, net zoals de 'voorgangers' Chambres d'Amis (1986) en Over the Edges!'

TRACK loopt van 12 mei tot 16 mei 2012. Curatoren Mirjam Varadinis en Philippe Van Cauteren stelden een Manifest op dat in 10 talen vertaald is. Van Cauteren gaf het eerste exemplaar officieel aan Daniël Termont. Hieronder kan u de speech van Daniël lezen. 

Dames en heren, met dat Manifest kunnen we inderdaad meteen aan de slag, precies een jaar vóór de start van wat ongetwijfeld hét belangrijkste cultuurevenement in Gent van de afgelopen én komende jaren wordt. Dat Manifest zit trouwens vol met zaken waar ik me als burgemeester bijzonder goed bij voel. Het begint al uitstekend: ‘Een stad heeft geen grenzen’ staat op één. Dat is meteen een provocerende binnenkomer, recht voor de raap. ‘Kunst moet tot nadenken stemmen’, zegt men vaak. Wel, begin er maar aan!

Een stad heeft natuurlijk wél grenzen. Administratieve grenzen. Maar daar hoeft een kunstenaar zich niks van aan te trekken, kunst is grenzeloos.

En, eerlijk gezegd: steden trekken zich daar óók niks van aan. Steden zijn levende organismen die uitstulpen, insnijden, uitrafelen tot een pak voorbij die administratieve grenzen. Ik zeg al langer dat de huidige afbakening van grote steden in Vlaanderen, niet langer relevant is. De impact en aantrekking van Gent stopt niet aan de buitengrenzen van Drongen en Zwijnaarde. Gent is de kern, de ‘centripetale kracht’ van een veel ruimere regio. 

Maar goed: we gaan het debat over de hertekening van het bureaucratische landschap in Vlaanderen niet hier, vandaag, voeren natuurlijk.

‘TRACK zet aan tot het beleven van de stad, de kunst en de openbare ruimte’ staat iets verder in het Manifest.

Dames en heren, ik voel veel voor de theorie van de bekende Britse stedenconsultant Charles Landry, die overigens al enkele keren in onze stad te gast was. Hij zegt letterlijk, dat een stad veel méér heeft aan een paar duizend inwoners die écht creatief bezig zijn, dan aan één alomvattend strategisch plan om van een stad een creatieve plek te maken. Culturele impulsen in de publieke ruimte zijn zeer belangrijk, zegt hij. Die verrassen, inspireren, en creëren een sfeer waarin cultuurproductie en cultuurbeleving kunnen gedijen.

Dat gaat dus inderdáád over ‘stedelijke accupunctuur door sterk gelokaliseerde artistieke acties’ zoals bij TRACK.

Dat zijn woorden die goed weergeven hoe we in Gent met kunst en cultuur omgaan, vind ik. Gent is een authentieke ‘stad van kennis en cultuur, toegankelijk voor iedereen’ – wel, dat tweede deel is minstens zo belangrijk als het eerste. We moeten niet alleen de drempels naar onze cultuurhuizen verlagen en mensen naar kunst toe leiden, we moeten ook kunst bij de mensen op de drempel brengen. Daar zijn wij in Gent al járen mee bezig, binnen het project ‘kunst in de publieke ruimte’. Of kijk naar de voorganger van TRACK, ‘Over the Edges’ in het jaar 2000. Of diéns voorganger, ‘Chambres d’Amis’ in ’86, die nog een stuk verder ging - tot de rand tussen wat publiek en privaat is, en erover.

Vorige week donderdag hebben we eigenlijk al een eerste schot voor de boeg gelost, met de onthulling van het werk van de Zwitserse kunstenaar Beat Streuli in de nieuwe Timichegtunnel van het station Sint-Pieters. Geef toe: geen betere plek voor kunst in de publieke ruimte, dan op een knooppunt van openbaar vervoer waar elke dag vele duizenden mensen komen!

Met dank overigens, nogmaals, aan onze partners De Lijn en Infrabel, voor hun inbreng.

Geen betere plek voor een ‘voorafname’, tussen aanhalingstekens, op TRACK, dan het Sint-Pietersstation, dat – net zoals het Dampoortstation – een belangrijke locatie wordt in het geheel. Vertrekpunt, eindpunt, of wat voor punt binnen het traject dan ook – daar beslist de bezoeker over.

‘Dialoog’ is het centrale begrip in de realisatie van TRACK. Dialoog tussen de projectorganisatoren en de kunstenaars; tussen de kunstenaars, stadsdiensten, sociale organisaties en wijkbewoners; en ten slotte, tussen kunstenaars, kunstwerken en het publiek. Op die manier krijgen artistieke projecten vorm in de buurten, en geven de buurten mee vorm aan de projecten. Geen kunst die zomaar wordt neergepoot dus, maar wel wordt ingeplant in de wijken. En er is een groot verschil tussen beide.

TRACK zal een grillig spoor trekken door 6 gebieden in onze stad, op zoek naar waarachtige verhalen en inspiratie, debat en discussie, betrokkenheid en contestatie. ‘Op zoek naar de veelzijdigheid van elke plek’ – zoals het in het nummer 8 van het Manifest staat. Dat moet lukken in Gent. Gent is een grote, complexe stad waar jong en oud, rijk en arm samenwonen. Een stad met mensen van meer dan 150 verschillende nationaliteiten. Een authentieke, échte stad - en wat echt is, is per definitie gelaagd. Daar is ons stadspromotielogo ‘gent: zoveel stad’ trouwens op gebaseerd.

‘A pocket-sized metropolis’ heeft Charles Landry onze stad niet zo lang geleden genoemd, een prachtuitdrukking vind ik dat.

Dames en heren, in de perstekst staat het mooi samengevat: ‘TRACK vertrekt vanuit de lokale context, en beoogt internationale uitstraling, mét een blijvende impact’. Daar zit, denk ik, alles in: de betrokkenheid vanuit de lokale gemeenschap, de grenzeloze kracht (opnieuw die grenzeloosheid…) én de onvergankelijkheid van kunst en cultuur – is het niet puur fysiek, dan toch in de geesten van zij die het hebben meegemaakt, en zij die het hebben [uitdrukkelijk splitsen] mee / gemaakt, in twee woorden.

Dames en heren, Gent zal een scheppende stad zijn, of Gent zal niét zijn. Daar komt het ongeveer op neer, in onze stadsmissie.

TRACK is niet ‘van willen’ of ‘van moeten’. TRACK is ‘van niet anders kunnen’. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan, in Gent.

Ik dank u voor uw aandacht, maar méér nog: voor uw medewerking!