'Gentenirs onderien' :
Daniël Termont ontvangt het jarige Spelleke van Drei Kluiten!

 

23.10.2009


 
Wie 'Gent' zegt, noemt in één adem de 3 torens, de haven, de Buffalo's, Daniël Termont en Pierke Pierlala. Allemaal authentiek, typisch Gents en onverwoestbaar! En dus: als 't Spelleke van Drei Kluiten (de groep rond Pierke Pierlala) 25 jaar jong is, moet dat met de nodige 'égards' worden gevierd. Daar hoort uiteraaaaaaard een ontvangst op het stadhuis door de 'Stirkste man van Gent' bij. Ze waren allemaal present: Luk 'Pierke' De Bruyker, Freddy 'Dreupelmans' Claeys, Jan 'Sif Muziek' Gorleer, Hubert 'Compeer' Van Rietvelde en last but not least 'tekst foernisseur Freek Neirynck, geboren in Tielt maar ondertussen Gents erfgoed.
 
Daniël ontving het hele gezelschap in stijl. Dat wil in dit geval zeggen: volledig in het Gents én met de nodige dosis spot. Eindelijk een kans om 't Spelleke zélf eens over de hekel te halen. De jaarlijkse 'Gensche Fieste-koenféranse' van 't Spelleke is immers, aldus de burgemeester zelve, "het enige spektakel waar ik moet betalen om ... met mij de zot te laten houden!" En dus trok Daniël even van leer. Dat 'als ge die gasten goed bekijkt, ze blijkbaar niet 25 jaar maar 75 jaar bezig zijn'. Dat 'ze eigenlijk van geluk mogen spreken dat ze nog op 't stadhuis binnen mogen'. En dat 'het misschien geen slecht idee was om op de nieuwjaarsreceptie van de stad, een guillotine te laten aanrukken voor de hofnarren van 't Spelleke, zoals in de Middeleeuwen'.
 
Toch bracht Daniël ook een ernstige boodschap. "25 jaar politieke satire, daar is creativiteit én moed voor nodig. Goed dat er gezelschappen zijn zoals 't Spelleke, die politici vanop de zijlijn een spiegel voorhouden, dat is goed voor het relativeringsvermogen en behoedt de politiekers voor hoogmoed. Dat is uiteindelijk goed voor de democratie. Want iedereen weet: als die ene partij (het 'Zwart Blok') aan de macht komt, liggen de muilkorven klaar."
 
Daniël dankte 't Spelleke met een officiële medaille van de Stad Gent en ... een grote zak 'Gensche spekken'. De mannen van 't Spelleke van Drei Kluiten namen het cadeau met plezier in ontvangst en dankten de burgemeester (en zowat het halve college dat bij de viering aanwezig was) met een lied dat speciaal voor de gelegenheid geschreven was. Over politici (uiteraard), dronken korpschefs maar vooral over vrije gedachten, het hoogste goed.
 
Na afloop trakteerde de Stad ('met uw belastinggeld!') op een korte receptie. Een fototentoonstelling over 't Spelleke is te zien bij Gerda in café Den Turk, tegenover het stadhuis. Of, volgens 't Spelleke: 'Tegenover 't wirkkamp'. Daar trok het hele gezelschap na de ontvangst in stoet naartoe. Of daar ook nog geféést werd, is een slecht bewaard geheim...

de toespraak.... 
 

In noame van alle politieke ‘gliskesieres’ van de Stad: welkom in ‘t stadhuis!

’t Schuunste bewijs da Gent nen échten tolerante stad ès, ès daarmee geleverd. Da gulder ier nog binnen meugt, d’er ès giene mens die ’t verstoat – moar kijk: we goan m’ulder zelfs viere, én op oens koste loaten drinke! Allé, eigenlij, op de koste van de Gentenirs…

 

Mijnheer de protocolchef, ik moet u helaas eerst en vooral wijzen op een fout in de voorbereiding. Op de uitnodiging voor vanavond staat: “25 jaar ’t Spelleke van Drei Kluiten”.

Koen, oade gij die gasten al gezien veur da ze vanoavend op ’t stadhuis toekwamme? Da moe zijn: “75 joar ’t Spelleke van Drei Kluiten”!

Enfin, genoeg gelache veur vanoavend!

 

’t Spelleke van Drei Kluiten ès 25 joar joeng, en da d’ès wel iet natuurlijk – hoewel ’t Spelleke moar effectief zijne noame ’t Spelleke kreeg in 1987, om gien verwarringe t’ èn mee Taptoe, “ ’t Moederhuis”.

 

’t És een schuune prestoase, om zú lang, zú goe bezig te blijve. Zéker in ne stad gelijk Gent: ’t Spelleke é eigenlijk moar 5 joar écht an politieke satire keunen doen, tot in 1989. Toens kwamme de socialisten en de liberalen an ’t bewind (mee nog iene gele bij…), en sindsdien ès ‘t er niet ne mier geweest woar da nog écht mee kost gelache worde, natuurlijk! Oenze stad ès d’ afgeluupe 20 joar zú goe bestuurd, da de koenférences van Pierke… altijd uitverkocht woare. Wacht, ’t er klopt ier iets nie gielemoal in mijn redeneringe. ‘k Verstoa ’t nie: Gent é een uitstekende reputoase, d’ er willen altijd moar miér mensen in oenze stad kome weune, we worden altijd moar èrverkozze (we zullen in 2012, 24 joar bestuurd èn!), de Gentenirs zijn trots op uldere stad… En tóch kome ze bij Pierke lache mee oens! ’t Moet dan tóch an de politiekers zélve ligge… Of nie?

 

Ne kier kijke, wat emme zual g’ad, d’afgeluupe joare?

 

Een bezoek van de Pèws, in nen ‘condomobiel’ (of nie wacht, dá was Luk zekers?). Een giel spel, over kruisbeelde die wigmoesten uit ‘t stadhuis en elders, een oekaze van ‘Papa Gilbert’.

W’emme ’t mobiliteitsplan g’ad, en toens doarachter, in ’t joar 2000, een reusachtige mande mee oenkruid op ’t Braunplein, woardeur da m’ oenze parking kwijt woare. Den èranleg van de Keiter, woar da ’t onkruid (allé, de buume) nie wildege groeie.

’t Keizer Koarel-joar, doar em’ uuk vrie mee gelache… Een regenbuize van de Gantoise an ’t stadhuis, en een knalruud kanoeng an de Vrijdagmoarkt – volgens de verèwingen in ’t stadhuis: de liberoalen een buize, de socialisten een kanoeng!

 

Dames en heren, sta mij toe toch één woord van ernst te richten tot u. Want, zoals de gasten van ’t Spelleke het zelf omschrijven, ’25 jaar komisch én kritisch zijn’, daar is creativiteit én moed voor nodig. Nu, ik zal zelf de eerste zijn, om te zeggen dat de maatschappij, en “de politiek”, tussen aanhalingstekens, in het bijzonder, mensen nodig hebben die hen een spiegel voorhouden. Mensen zoals ’t Spelleke van Drei Kluiten, die op een speelse manier, vanop de zijlijn, het beleid becommentariëren en, indien nodig, de beleidsmakers op de korrel nemen. Een beetje de rol van de hofnarren aan de Middeleeuwse hoven. Dat is goed voor het relativeringsvermogen, het behoedt politici voor hoogmoed, en dat is dus, alles bij elkaar, goed voor de democratie. We weten trouwens allemaal dat, als een bepaalde partij aan de macht zou komen, de muilkorven meteen klaarliggen – voor mij, én voor u. Zover zal het nooit komen in Gent. Ne Gentenire ès tegendroads, ‘tzwis in de zak, moar vergevingsgezind. Af en toe ne kier van zijn ‘kl…’ moake, moar uiteindelijk ‘leven en loate leve’, en ’t liefst van al: tuupe leve.

 

Dames en ieres, ‘k goa stoppe. Mee (‘k een kanne nie anders) een ulde an ’t Spelleke! In Gent zijn ‘de hofnarren’ al 25 joar dezelfde – en nóg nie verslete! ‘k Peize nie, da de narren in de middeliewe zuu lange meeginge. De glisieres in dienen tijd woaren zuu vergevingsgezind nie, peize ‘k. De strop of de guillotine, oan ze te verre ginge! Zoe ‘t da eigenlijk nie iets zijn veur ons nieuwjoarsrecepse op ’t Sint-Boafs…?

Maar soit, ‘k goa mijn èrte loate spreke: bedankt, Luk en Freek; bedankt Freddy ‘Dreupelmans’ Claeys; Jan ‘Sif Meziek’ Gorleer, en Uubeer ‘koempeer’ Van Rietvelde.

 

Misschien nog één ding, iets ernstigs (u merkt dat ik plots weer AN praat – allez, iets dat in de buurt komt): iets over Theater Taptoe. Luk, Freek, het is duidelijk dat Taptoe geen sant in eigen land is. Wij willen u helpen, maar Vlaanderen moet zijn verantwoordelijkheid nemen natuurlijk. Daarom hebben we al, via verschillende wegen, geprobeerd om minister van Cultuur Joke Schauvlieghe ertoe te bewegen Taptoe tóch overeind te houden. Wij wachten nog op antwoord, zoals jullie uiteraard – maar wéét, dus, dat we ook bekommerd zijn en onze contacten aanspreken.

 

Zuu, ‘k nuudig ulder neu, allemoal èrtelijk uit op de recepse die ‘t Stad eu mee plezier (mee ’t geld van de Gentenirs, dus) anbiedt. Loat oens klinken op nóg ne kier 25 joar ’t Spelleke van Drei Kluiten.

’t Es gien vrie uitgebreide recepse, maar w’emme ne schuune ‘steek woarop’.

 

‘k Uur ulder al peize “’t geld ès op”, moar nieje: ‘t alver achte est openinge van de fotto-tentuunstellinge van Firmin De Maître, in café den Turk. We meuge dus ier nie te vele drinke, want oens Gerda oar commirce moe uuk droaie…

 

Gasten, ‘k weet nie of da gulder nog iet wilt zegge? [Uit de zaal klinkt volmondig: j’oam, vaneigens!]

Allez vooruit, ‘k oat gepeist, tegendiel zoe mij vrie verwoenderd èn!

 

Moar, veur dade begint: ‘k è nóg ne kado: gien madoalde, gienen boek (kunde gulder eigelijk leze?), maar iets da d’op ulder lijf geschreven ès: ne giele zak Gensche spekke! Voilà.

 

Ik è gedoan, ’t goa ulder goed allemoal! Merci.

 

[©m&b2009]