Over: de betogingen op 10 november 2009 in Gent en
de aanpak door de Politie Gent
Door:
Daniël Termont, burgemeester stad Gent, en Frederik Van Belle,
hoofdcommissaris Politie Gent
Op
dinsdagavond 10 november 2009 vond in Gent een (aangevraagde) betoging door
het N-SA (Nieuw-Solidaristisch Alternatief) plaats, evenals een (niet
aangevraagde) tegenbetoging. Die tegenbetoging bleek geïnfiltreerd door
extreem-linkse relschoppers die er duidelijk op uit waren om amok te maken -
ten bewijze hiervan: de 34 slag- en steekwapens (messen, kettingen, een
spuitbus met gas, ijzeren staven, houten stokken met nagels, …) die de
Politie heeft aangetroffen.
Na een
rustige (weliswaar niet vergunde) betoging, bleef er een grote groep
(extreem links, krakers en vele sympathisanten) aanwezig in de Overpoort tot
op het moment dat een groep (150 personen) van de harde kern extreem-linkse
anarchisten zich afzonderde en een cordon bekogelde met stenen en flessen.
In totaal 4 politieagenten werden verwond; 2 agenten zijn tijdelijk
werkonbekwaam. De groep bezondigde zich bovendien aan zichtbare daden van
vandalisme (aan voertuigen en onroerende goederen).
Bij de
achtervolging belandde deze groep op het Sint Pietersplein. Omdat vanuit een
wagen met caravan op het plein (behorende tot de groep tegenbetogers) muziek
werd gespeeld, mengden heel wat niets vermoedende jongeren zich onder de
groep.
Een groep
jongeren bleek bovendien de intentie te hebben richting stadscentrum te
trekken waar het tot een confrontatie met de N-SA had kunnen komen. Daarom
heeft de Politie beslist iedereen op het plein samen te houden. De Politie
heeft alle aanwezigen verzocht op de grond plaats te nemen. Velen hebben dit
verzoek genegeerd - bovendien bekogelden sommigen de Politie met
projectielen.
Omdat,
door de omstandigheden, een dadergerichte aanpak (cfr. de slagen en
verwondingen aan politieagenten) op basis van herkenning onmogelijk was en
er bovendien te veel groepsverzet rees tegen gerichte arrestaties, heeft de
Politie beslist iedereen te arresteren zodat zeker ook de geweldplegers
zouden worden gevat.
Alle
arrestanten werden zo snel mogelijk overgebracht naar het Algemeen
Politiecentrum Ekkergem opdat zij niet nodeloos aan de publieke
belangstelling zouden blijven blootgesteld. Door het grote aantal
arrestanten bleek het onmogelijk iedereen vóór de opsluiting te
identificeren en fouilleren. Daardoor konden enkele jongeren verwanten
opbellen vóór de Politie die kon verwittigen. Aan de vraag naar drank en
toiletbezoek kon slechts gefaseerd tegemoetgekomen worden, omdat het om een
massale vraag ging én de veiligheidsprocedure voorziet dat een arrestant
door 2 politieagenten moet worden begeleid bij een toiletbezoek.
De Politie
heeft geen weet van arrestanten die door de opsluiting niet de nodige
medische verzorging zouden hebben gekregen of hun medicijnen niet zouden
hebben kunnen innemen.
Na afloop
van de betogingen werd de burgemeester geïnformeerd over het verloop door de
Politie. Hij was meteen verrast door het hoge aantal arrestaties (409).
Vanaf 11 november 2009 kreeg de burgemeester bovendien heel wat klachten
over het optreden van de Politie.
De klachten die de
burgemeester ontving gaan voornamelijk over het ‘hardhandige optreden’ en de
‘verbale agressie’ door de Politie. Sommigen voelden zich vernederd door het
politieoptreden.
De
burgemeester heeft daarom meteen de Politie verzocht het gedetailleerde
relaas van de feiten te bezorgen, evenals getuigenissen binnen het korps te
verzamelen over de aanpak. Hij heeft ook enkele persoonlijke vragen en
bedenkingen bezorgd en opdracht gegeven alle handelingen en procedures
grondig te willen (laten) analyseren (mede op basis van de geformuleerde
klachten) en indien nodig die te herzien.
De Politie
Gent zal op vrijdag 20 november 2009 een interne debriefing en
evaluatievergadering houden met alle lijnverantwoordelijken van de
betogingen van 10 november. Ook de Dienst Intern Toezicht, die de hele
gebeurtenis volgde, maakt een verslag.
De
volledige evaluatie zal ook worden besproken met de bestuurlijke
(burgemeester) en de gerechtelijke overheid (Procureur des Konings).
De
burgemeester zal alle klachten en rapporten ook ter kennisgeving overmaken
aan het Comité P.
De burgemeester en de Politie Gent
distantiëren
zich van de (ongeoorloofde) methoden zoals
omschreven in diverse getuigenissen. Zij vinden die
moreel afkeurenswaardig. Ze staan volkomen haaks op
de manier waarop zowel de Stad Gent als de Politie
Gent in de regel ageren – met name: snel, behulpzaam
en respectvol.
De burgemeester en de Politie Gent willen echter niet vooruitlopen op het
resultaat van het aangekondigde onderzoek. Mocht daaruit evenwel blijken dat
personen onheus zouden zijn behandeld, dan zullen verontschuldigingen
uiteraard meteen volgen.
Wat het aanbrengen van een identificatienummer op de
hals of het gezicht van arrestanten betreft: dit was
noodzakelijk nadat bleek dat het nummer op de
handrug vaak meteen werd uitgeveegd. De Politie Gent
erkent evenwel dat dit een ongeschikte methode is
die bij arrestanten vernederend kan overkomen.
Daarom werd reeds een type plastiek handboei mét
nummerplaatje besteld.
Uit diverse getuigenissen
bleek dat sommige agenten zouden hebben meegedeeld dat ‘de arrestaties op
bevel van de burgemeester’ waren. De burgemeester ontkent dat ten stelligste
– hij werd pas geïnformeerd over het grote aantal arrestaties, nadat die al
waren verricht. De burgemeester heeft de gewoonte om duidelijk te
communiceren als er opgetreden moet worden, niet om zich te verschuilen
achter de rug van politieagenten. Hij verwacht hetzelfde van hen.
Wat de
zogenaamde ‘combitaks’ betreft, zal de burgemeester aan het college van
burgemeester en schepenen (dat bevoegd is al dan niet de taks op te leggen)
voorstellen om al diegenen die werden vervoerd met een politiewagen maar
niets ten laste kan worden gelegd, niet te taxeren.
De
gebeurtenissen van dinsdagavond 10 november 2009 stemmen niet overeen met
het imago van warmte en verdraagzaamheid dat Gent wil uitstralen. Wij hopen
dan ook oprecht dat dergelijke incidenten zich niet meer zullen voordoen in
onze stad.
Hoe dan
ook: ook déze gebeurtenis, wat ook de ware toedracht moge zijn, zal het
principe van het recht op betogen in Gent niet onderuithalen – mits men zich
steeds aan de geldende rechtsregels en de afspraken met de (lokale) overheid
houdt.
Gent heeft
een uitstekende reputatie als een ‘open stad’ die het recht op vrije
meningsuiting hoog in het vaandel draagt. Wie wil betogen in Gent om zijn
standpunt(en) kracht bij te zetten, zal dat ook ná 10 november 2009 kunnen.
|
Daniël Termont |
Frederik Van Belle |
|
Burgemeester stad Gent |
Hoofdcommissaris
Plaatsvervangend korpschef Politie Gent |
